Marka İhlalinde Tazminat Davası ve Hesaplama Yöntemleri 2026

Marka ihlali tazminat davası, tescilli bir markaya tecavüz halinde yoksun kalınan kazancın ve marka itibarının zararının telafisi için açılan davadır. 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m.149 ve 151 maddeleri arasında marka sahibinin maddi ve manevi tazminat türleri ve özel hususları düzenlemiştir.

Hangi durumda marka ihlalinden bahsedileceği ve nasıl yol izlenmesi gerektiğini Marka Hakkının İhlalinde Ne Yapılır? adlı içeriğimizde bahsetmiştir. Bu içerikte; Marka hakkının ihlalinde tazminat dava sürecini, neler talep edilebileceği ve nasıl hesaplanacağı güncel Yargıtay kararları ışığında anlatılacaktır.

Marka Hakkının İhlali Tazminat Talep Etme Şartları

Marka hakkının ihlalinde tecavüzün tespiti veya önlenmesi gibi hukuk davaları açılması için kusur veya zarar aranmamaktadır. Ancak, marka hakkının ihlali tazminat talebinin hukuki niteliği Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.49 uyarınca bir haksız fiildir. Bu sebeple marka ihlali sebebiyle tazminat talep edebilmek için şu şartların sağlanması gerekir:

• Hukuka Aykırı Fiil: Tescilli bir markaya yönelik tecavüzün var olması gerekir.
• Kusur: Tescilli markaya tecavüz eden kişinin kusurlu olması halinde tazminat talep edilebilir.
• Zarar: Marka hakkına tecavüz sonucunda maddi veya manevi zarar ortaya çıkmış olmalı.
• İlliyet Bağı: Marka hakkının ihlali nedeniyle ortaya çıkan zarar ile fiil arasında nedensellik bağı olmalıdır.

Marka Hakkının İhlalinde Talep Edilebilecek Tazminat Türleri

Tescilli bir marka ihlal edildiğinde diğer davalardan farklı bir tazminat talep etme ve hesaplama yöntemleri mevcuttur. Ancak, tazminat davasından önce ve birlikte yapılacak birçok hukuki işlem de mevcuttur. Dava sonu beklenmeden sahte ürünlerin piyasadan hızla çekilmesi için marka davalarında ihtiyati tedbir ve malların toplatılması gibi yollara başvurulması mümkündür.

Marka ihlali tazminat davasında talep edebilecek tazminat türleri ise şu şekildedir:

## Marka İhlalinde Maddi Tazminat: Fiili Zarar ve Yoksun Kalınan Kazanç

Marka ihlali halinde maddi tazminat 2’ye ayrılmaktadır:

• Fiili Kayıp: Marka hakkının ihlal edilmesi sebebiyle marka sahibinin uğramış olduğu maddi kayıplardır. Örneğin; tecavüz fiili sonucu oluşan durumu gidermek adına marka sahibi tarafından yapılan reklam, imaj tazeleme veya promosyon harcamaları bu kapsamdadır.
• Yoksun Kalınan Kazanç: Marka ihlali davaların özel maddi tazminat türüdür. Marka hakkına tecavüz sebebiyle marka sahibinin mahrum kaldığı karın telafisini içerir.

SMK m. 151 Uyarınca Yoksun Kalınan Kazanç Hesaplama Yöntemleri

Marka hakkının ihlali tazminat hesaplamada en dikkat edilmesi gereken husus yoksun kalınan kazanç hesaplamasıdır. SMK m.151 hükmünde marka sahibine isteyebileceği üç adet tazminat hesaplama imkânı tanınmıştır:

• Tecavüz Nedeniyle Uğranılan Kar Kaybı: Marka hakkının ihlali nedeniyle uğranılan maddi zarardır. Eğer, bir ihlal olmasaydı marka sahibinin kazancı ne kadar olacaktı? Bu sorunun cevabı aranır. Hesaplaması biraz zordur. Nitekim, marka ihlali tazminat miktarı, bir tecavüzün olmadığı varsayımına dayalı yapılır.
• Markaya Tecavüz Edenin Net Kazanç: Marka hakkına tecavüz eden kişinin, tecavüz tarihinden dava tarihine kadar elde ettiği net kazan, diğer marka hakkının ihlali tazminat hesaplama yöntemidir.
• Lisans Bedeli Hesaplama Yöntemi: Marka ihlali tazminat hesaplama yönteminden bir diğeri ise lisans ücreti belirlemedir. Markayı ihlal eden kişi, bir lisans sözleşmesi kapsamında markayı kullanmış olsaydı, ne kadar lisans bedeli öderdi? Bu sorunun cevabına göre tazminat hesaplanmaktadır.

Hangi yoksun kalınan kazanç seçilirse seçilsin, marka hakkının ihlali tazminat hesaplamasında şu hususlar dikkate alınır:

• Markanın ekonomik değeri,
• Mevcut lisans sözleşmelerin sayısı, süresi ve çeşidi,
• Marka ihlalinin nasıl gerçekleştiği,

Hangi Yoksun Kalınan Kazanç Hesaplamasının Seçileceği Sorunu ve Bilirkişi Raporunun Önemi

Marka hakkının ihlali tazminat davasında davacı taraf yok kalınan kazanç hesaplamasında; muhtemel gelir, tecavüz edenin net kazancı veya lisans bedeli hesaplamasından birini seçecektir. Seçimlik haklar hukuki niteliği itibariyle bir defa kullanılmaktadır. Ayıplı bir mal halinde seçimlik hak gibi düşünebilir. Kullanıldıktan sonra geri alınması veya değiştirilmesi mümkün değildir. Peki, bu marka ihlali tazminat hesaplama yöntemi nasıl seçilecektir?

Marka ihlali tazminat davasında bir hak kaybı yaşamamak için, bilirkişi hesaplaması sonrasında seçimlik hakkının kullanacağını belirtmelidir. Dosyada atanan bilirkişiler marka ihlali tazminat hesaplaması sonrasında marka sahibi lehine olan tazminat miktarını seçmelidir. Yani, dava açılırken seçimlik hak saklı tutulmalıdır.

Marka sahibinin markası yeni kurulmuş ve bir lisans sözleşmesi mevcut değilse, lisans bedeline göre hesaplaması mümkün değildir. Ayrıca, yeni kurulan markalar açısından da marka ihlali olmasaydı muhtemel gelir hesaplama yönteminden de yüksek kazanç çıkması mümkün değildir. Nitekim, henüz markanın piyasada bilinirliği artmamıştır.

Ancak, markayı kullanan kişinin uzun vakittir faaliyet göstermesi halinde, tecavüz edenin net kazancının istemi reel bir seçim olacaktır.

Marka yeni tescil edilmiş ve mevcut lisans sözleşmesi yoksa, SMK m.151/2-c uyarınca lisans bedeli hesaplaması yapılamaz.

SMK m.151/4 hükmünde marka ihlali tazminat hesaplamasına marka değerinin önemini vurgulamıştır. Marka sahibinin kar kaybı veya tecavüz edenin net kar hesaplamasında, markanın kazanca doğrudan etkisi varsa mahkeme, ek bir tazminatın daha ödenmesine karar verebilir.

Marka İhlalinde Manevi Tazminat ve İtibar Tazminatı

Marka ihlali tazminat davasında maddi kayıplara ek olarak şunlar talep edilmektedir:

• Manevi Tazminat: Marka hakkının ihlali sebebiyle uğranılan duygusal tahribatın karışıklığında ödenen bedeldir.
• İtibar Tazminatı: Markanın kötü bir şekilde taklit edilmesi ayrıca markaya olan ilgiyi de azaltmaktadır. Markanın kötü kullanılması, kalitesiz taklitlerin temin edilmesi veya kötü bir şekilde piyasa sürülmesi halinde bir itibar kaybı oluşur. Bu durumda SMK m.150/2 uyarınca marka sahibine ek bir itibar tazminatı ödenir.

İtibar tazminat, manevi tazminattan farklı olup, ek olarak ödenir. Ayrıca, SMK m.152/2 uyarınca şu şartlar aranır:

• Markanın Kötü Kullanımı: Markanın kötü bir şekilde taklit edilmesi, izinsiz kullanılan markanın kötü bir şekilde kullanılması veya uygun olmayan şartlarda piyasa sürülmesi.
• İtibar Kaybı: Markanın kötü kullanımı sebebiyle marka değerinin zarara uğramış olması.

Manevi Tazminat ile İtibar Tazminatı Farkı

Manevi tazminat ile itibar tazminatının en önemli farkı, koruduğu hukuki menfaattir.

Tescilli bir marka ihlal edildiğinde bir hak sahibi haksızlığa uğrar. Nitekim, markasının tescili ve itibarı için emek ve zaman harcanmıştır. Bu sebepten dolayı duygusal olarak yıpranan hak

İtibar tazminatın da ise, marka değerinin uğramış olduğu zarara karşılık ödenir. Kişinin duymuş olduğu acı ve elzem değil, bizzat marka değeri korunur.

Hesaplama Nasıl Yapılır?

Marka ihlali sebebiyle manevi tazminat hesaplamasında ise şu kriterler dikkate alınır:

• Tecavüz Fiilinin Nasıl Gerçekleştiği: Marka hakkının ihlali tazminat hesaplamasında markanın nerelerde ve nasıl kullanıldığı dikkate alınmaktadır. İnternet sitesi ve tabela olarak kullanılıp kullanılmadığı, markanın taklit ediliş biçimleri tazminat miktarını etkileyen unsurlardır.
• Tecavüzün Gerçekleştiği Süre: Marka ihlalinin ne kadar süre devam ettiği diğer marka ihlali tazminat davasında dikkate alınan husustur. Tecavüz fiili ne kadar uzun sürerse o kadar tazminat miktarında artış olmaktadır.
• Marka İtibarına Verilen Zarar: Taklit edilen markanın piyasada bilinirliğini ve itibarını etki derecesi tazminat miktarını da etkilemektedir.
• Tarafların Ekonomik Durumu: Tecavüz eden ile marka sahibinin ekonomik durumu da manevi tazminat hesaplamasında dikkate alınır. Tecavüz edenin ödemesi mümkün olmayan tazminat hükmedilmemektedir.

Bir başkasının markası kötü niyetle tescil edildiyse, vakit kaybetmeden kötü niyetli tescil ve marka hükümsüzlük davası açılması mümkündür. Eğer size karşı haksız tazminat talep ediliyorsa, güçlü bir savunma stratejisi kurulmalıdır. Bu tarz haksız davalarla karşılaştığınızda, marka hakkının ihlali savunma def'ileri hızla ileri sürülmelidir.

Marka İhlali Tazminat Davasında Zamanaşımı

Marka hakkının ihlali bir TBK m.49 uyarınca bir haksız fiildir. Marka ihlali tazminat davasının, tecavüz halinin öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, her halükârda 10 yıl içerisinde açılması gerekir.

Zamanaşımı süresinin başlangıcı, son marka ihlalinin gerçekleştiği zamandır. Aktif devam eden ve sonlandırılmayan bir marka ihlali, 2 seneden beri devam ediyorsa, dava açma süresi zamanaşımına uğramış olmaz. Ancak, en son bilinen tecavüz fiilin üzerinden 2 sene geçmeden davanın açılması gerekir.

Marka İhlali Tazminat Davasında Yargılama Süreci

Marka hakkının ihlali tazminat davası açılmadan önce aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi gerekir:

• Görevli Mahkeme: İhtisas mahkemeleri olan Fikri ve Sınai Hukuk Mahkemelerinde dava açılması gerekir. Her iki tarif olduğu cihetle Asliye Ticaret Mahkemelerinde dava açılmamalıdır.
• Yetkili Mahkeme: Marka sahibinin tercihine bağlı olarak; kendi yerleşim yeri, markanın ihlali edildiği veya tecavüz edenin yerleşim yeri mahkemesinde dava açılmalıdır.
• Zorunlu Arabuluculuk Süreci: Marka ihlali tazminat davası belirli bir miktar parayı içeren dava olması sebebiyle, dava açılmadan önce mutlaka zorunlu arabuluculuk sürecine başvurulmalıdır.
• İspat Süreci: Marka ihlali tazminat iddiasında ispat yükü davacıya aittir. Bu sebeple öncesinde mahkeme aracılılığıyla delillerin toplanması önem taşır. Ayrıca, SMK m.151/3 uyarınca, marka hakkının ihlali tazminat hesaplaması için davalının elindeki belgelerin talep edilmesi mümkündür.

Marka Hakkının İhlali Tazminat Dava Dilekçesi

Marka Hakkının İhlali Tazminat Davası Dilekçesi ÖrneğiPDF

Paylaştığımız dilekçe örneği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Doğrudan veya dolaylı olarak kullanılması halinde hukuk büromuzun bir hukuki sorumluluğu yoktur. Dava açılmadan önce mutlaka bir alanında uzman bir avukattan destek alınması tavsiye edilmektedir.

Sonuç

Marka ihlali tazminat davası, haksız tecavüzler neticesinde işletmelerin uğradığı maddi kayıplar, itibar kayıpları dahil birçok zarar tazmin edilir. Günümüzde sınai hakların ihlalinin birçok yöntemi vardır. Google Ads'de marka ihlali, pazar yerlerindeki haksız rekabeti doğuran Trendyol marka ihlali birçok dijital mecralarda da tecavüz hali gerçekleşmektedir.

Marka hakkının ihlali tazminat davasıyla zararlarınızı tazminle birlikte, haksız fiili gerçekleştiren faillere yönelik hapis ve adli para yaptırımlarını içeren taklit marka cezası ve sahte ürün şikayeti yapılması mümkündür.

Marka hukuku alanında uzmanlık gerektiren bir alandır. Marka hakkının ihlali sürecinde; delillerin toplanması, arabuluculuk sürecinin yürütümü ve açılacak davaların tespiti alanında uzmanlık gerektirir. 

Marka Avukatı Av. Sena Koparan ŞAFAK, TÜRKPATENT resmi siciline kayıtlı bir marka vekili (Vekil Sicil No: 2898) olup, marka davaları uzmanlık alanıdır. Marka vekillik belgesini TÜRKPATENT Vekil Araştırma ekranından doğrulayabilirsiniz. Marka ihlali tazminat davasında uzman destek almak için bizlere ulaşabilirsiniz.