Tasarım Tescili Sorgulama Nasıl Yapılır?

Tasarım tescil sorgulama, bir ürün tescili yapmadan önce daha öncesinde bir başkası tarafından ürünün tescil başvurusunun yapılıp yapılmadığının sorgulanmasıdır. Yeni bir ambalaj, mobilya, giyim ürünü veya endüstriyel kalıp piyasaya sürmeden önce detaylı bir tasarım sorgulama işlemi yapmak; tasarım tescil başvurusunun olumsu sonuçlanmasını sağlar.

Bununla birlikte tasarım sorgulama, bir tescilli tasarımın piyasada ihlal edilip edilmediğinin kontrolü için de önem taşır. Tasarım tescil sorgulama, daha öncesinde üretilmiş ve tescilli alınmış bir tasarım tescil başvurusu varsa, gecikmeksizin itiraz hakkının kullanılmasına fayda sağlar. 

Bu içerikte; tasarım tescil sorgulamanın nasıl yapılacağını, hangi araçların kullanılacağını ve tasarım sorgulamada dikkat edilmesi gereken hususlar hakkında bilgi verilecektir. 

Tasarım Tescil Sorgulama Hakkında Özet Bilgi

• Tescilli Tasarımlar Nasıl Sorgulanır: TÜRKPATENT Tasarım Sorgulama Ekranı kısmında yayıma alınan ve tescil süreci bitmiş tasarımlar kontrol edilebilir. 

• Tasarım Sorgulama Yaparken Nelere Bakılır: Tasarım adı, tasarımcı, başvuru sahibi, tescil numarası, Locarno sınıfı, bülten numarası ve vekil bilgisine göre araştırma yapılır.

• Uluslararası Sorgulama: WIPO Global Design Database Lahey Sistemi ve EUIPO DesignView platformu üzerindne yapılır.

• TÜRKPATENT İnceleme Esası: TÜRKPATENT Tasarımlar Dairesi Başkanlığı, Sınai Mülkiyet Kanunu madde 64 fıkra 6 bendi d uyarınca başvuruları yayımlamadan önce kendiliğinden yani re'sen yenilik araştırmasına tabi tutar. 

• 12 Aylık Hoşgörü Süresi: Tasarımcının kendi ürününü başvuru tarihinden önceki 12 ay içinde kamuya sunmuş olması yeniliği bozmaz. 

TÜRKPATENT Tasarım Tescil Sorgulama Nasıl Yapılır?

##  

Resmi Tasarım Bülteni’nde yayımlanmasına karar verilmiş ve 3 aylık itiraz süresi başlayan ile tescil belgesi verilmiş tasarımlar TÜRKPATENT Tasarım Araştırma Portalı üzerinden sorgulanmaktadır.

Tasarım sorgulama esnasında aşağıdaki bilgiler üzerinden inceleme yapılabilmektedir:

Tasarım: Ürünün başvuru yapılırken tanımlayan ürün adıyla sorgulama yapılabilmektedir. Örneğin; egzersiz aleti veya tekerlekli sandalye şeklinde sorgulama mümkündür. 

• Tasarımcı: Tasarımı meydana gerçek kişinin adı ve soyadı yazılarak sorgulanır. 

• Başvuru Sahibi: Tasarım sahibi olarak gösterilen şirket unvanı veya şahıs isimleri yazılarak sorgulanabilmektedir. Özellikle rakip şirket veya şahısların ismi girilerek arama sonuçlarının daraltılması mümkündür.  

• Tescil Numarası: Bilinen tescil veya başvuru numarası girilerek doğrudan ilgili dosya detayına ulaşılır. 

• Locarno Sınıfı: Tasarımlar uluslararası 1 ila 32 arasındaki Locarno sınıflarına göre ayrılır, örneğin mobilya için 06 ya da giyim için 02 numaralı sınıf seçilir. Arama alanına sınıf kodu yazılarak sonuçlar daraltılır. 

• Bülten Numarası: Tasarımın ilan edildiği Resmi Tasarımlar Bülten numarası ile arama yapmayı sağlar. 

• Vekil: İşlemi yürüten Marka veya Patent Vekilinin bilgisi üzerinden arama gerçekleştirilir. 

Tasarım tescil sorgulama sonrasında aranılan ürün bulunması halinde, "Dosya Takibi" bölümünden başvurunun evveliyatı hakkında bilgi sahibi olunması mümkündür. Bülten yayım tarihi ve 3 aylık itiraz süresinin kaçırılıp kaçırılmadığı kontrol edilmelidir. 

TÜRKPATENT Tasarım Sorgulama Sisteminin Sınırları ve Riskler

TÜRKPATENT nezdinde yapılan tasarım sorgulama sadece Türkiye’de tescili başvurusu yayımlanmış ürünleri göstermektedir. Ancak, uluslarasın alanda tescillenen ürünler bu sistemde görülmemektedir. 

Ayrıca, SMK m.61 uyarınca tasarımlarım 30 aya kadar yayımlanmasını ertelenmesi mümkündür. Gizli tutulan ürünler hakkında bilgi edilememektedir. 

Tasarım Tescil Sorgulama Raporunda Dikkat Edilecek Hukuki Hususlar

TÜTKPATENT tasarım tescil sorgulama sonucunda benzer bir tasarıma rastlandığında şu değerlendirmeler yapılmalıdır:

• Koruma Durumu: Tasarımlar başvuru tarihinden itibaren 5 yıl korunur  ve her 5 yılda bir yenilenir. Yenileme dönemleriyle birlikte en fazla 25 yıl korunur. Tasarımın koruma süresinin dolup dolmadığı kontrol edilmelidir.  

• Bilgilenmiş Kullanıcı Testi: İlgili ürünün kullanıcısı olan tüketiciler, yani bilgilenmiş tüketici, nezdinde ürünlerin karıştırılma ihtimali var mı? 

• Tasarımcının Seçenek Özgürlüğü: Ürünün farklı versiyonlarının üretilmesi, tasarımı yeni ürün niteliğine kavuşturur mu? Ufak ayrıntı değişiklikleri yeni bir tasarım ortaya koymamaktadır.  

TÜRKPATENT Bir Tasarım Başvurusunu Nasıl İnceler?

Bir ürün tescil başvurusu ilk olarak yeni olup olmadığı incelenmektedir. TÜRKPATENT Tasarımlar Dairesi Başkanlığı uzmanları, bir tasarımın daha öncesinde dünyanın herhangi bir yerinde üretilip üretilmediğinin kontrolünü şu şekilde sağlamaktadır: 

• Anahtar Kelime ve Sınıf Araması: Başvuru yapılan ürünün adları, eş anlamları ve ürünün şekil ve fonksiyonunu tanımlayan ifadeler ile başvuru sahibi bilgileri kullanılarak arama yapılır. 

• Görsel Anlatım ve İnternet Taraması: Başvurusu yapılmak istenilen ürün Google Görseller, Yandex Görsel Arama, EUIPO DesignView ile Instagram ve Pinterest gibi mecralarda aratılır. Söz konusu ürünle benzer ürünler olup olmadığı kontrol edilir.

• Kamuya Sunma Tarihinin Tespiti ve Önceki Sanat İncelemesi: Ürünün başvuru öncesinde dünyada kamuya sunulup sunulmadığını belirlemek için Wayback Machine yani Web Archive geçmiş ekran görüntüleri, sosyal medya zaman etiketleri ve e-ticaret sitelerindeki müşteri yorumları incelenir. 

Uluslararası Tasarım Tescil Sorgulama - WIPO ve EUIPO

Tasarım tescilinin, marka tescilinden en büyük farkı; tasarımların dünyanın herhangi bir yerinde üretilmemiş olması zorunluluğudur. Bu sebeple mutlak yenilik aranmaktadır. Bu sebeple de ürün tescil başvuru yapmadan önce uluslararası alanda da ürünün kontrol edilmesi gerekir:

• WIPO Global Design Database: Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü nezdinde Lahey Sistemi kapsamında tescil edilen tüm uluslararası tasarımları kapsar. 

• EUIPO DesignView: Avrupa Birliği Fikri Mülkiyet Ofisi bünyesinde, Avrupa Birliği üyesi ülkelerdeki tescilli topluluk tasarımlarını sorgulamaya yarayan geniş uluslararası veri tabanıdır. 

Tasarım Tescil Başvurusunda 12 Aylık Hoşgörü Süresinin Önemi

Tasarımcıların bir ürünün başvurusunu yapmadan önce, söz konusu ürünün piyasada karşılığı olup olmadığını, yani müşteri tarafından talep olup olmadığını öğrenmek isteyebilir. Bu /kapsamda SMK m.57/2 kapsamında 12 aylık hoşgörü süresi tanınmıştır. Bu süre içerisinde tasarımcı, ürünün piyasada müşterileri tarafından talep görüp görmediğini ölçebilir. 

Söz konusu 12 aylık hoşgörü süresinde tasarım ürün tescil başvurusunda bulunulursa, ürün yeni sayılır. Ancak, ilk ürünün kamuoyuna sunulması sonrasında 12 ay geçmesi halinde artık ürün yeni sayılmaz ve tescil başvurusu reddedilir.

Tasarımcıların bir ürün başvurusu yaparken, söz konusu ürünü 12 ay öncesinde Instagram veya Trendyol gibi mağazalarda paylaşıp paylaşmadığını kontrol etmesi gerekir. 

Tasarım hakkının doğuşu, koruma şartları ve başvuru adımları hakkında detaylı bilgi edinmek için Ürün Tescili Nasıl Yapılır? başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Tasarım Tesciline İtiraz Ederken Tasarım Sorgulama Nasıl Yapılır? - İhlal Edilen Tasarımın Tespiti

Tasarım sorgulama süreci sadece yeni başvuru yaparken değil; mevcut tasarımların ihlal edilip edilmediğinin kontrolü amaçla da yapılmaktadır. Ürünlerin kopyalanmasının önüne geçilmesi için erken teşhis edilmesi son derece önemlidir. 

Bir tasarımın ihlal edilip edilmediğinin araştırılması şu şekilde yapılmaktadır:

• Bülten Takibi: TÜRKPATENT Tasarım Araştırma Portalı üzerinden yayıma alınan tasarım tescil başvuruları tespit edilir ve taklit ürünlere karşı itiraz edilir.

• Sanal Pazaryerlerin Takibi: Rakip işletmeler tarafından, özellikle Trendyol buybox ihlali yapan işletmelerin ürünleri kontrol edilir.

• Dijital Arama: Google Görseller, Yandex Görsel Arama gibi araçlarla ürünün internet ortamında kullanılıp kullanılmadığı kontrol edilir. 

• Araştırma Araçların Kullanımı: Özellikle marka, tasarım ve patent gibi sınai hakların araştırması için oluşturulmuş özel yazılım programlarından tasarım ihlali olup olmadığı kontrol edilir. 

Bir ürün kopyalama gibi tasarım ihlali tespit edilmesi halinde, mevcut durumun niteliğine göre şu hukuki imkanlardan birine başvurulur:

• Tasarım Tesciline İtiraz: Kopyalanmış bir ürünle tescil başvurusunda bulunulmuş ve henüz 3 aylık itiraz sürecinde ise, tasarım tesciline itiraz edilir.

• Tasarım Gaspı Davası: Bir başkasına ait ürünü kendi ürünüymüş gibi tasarımı tescil ettirmiş veya tescil başvurusunda bulunmuşsa, söz konusu tasarımın geri iadesi için dava açılır. 

• Tasarım Hakkına Tecavüz Davaları: Taklit ürünlerin üretilmesi, satılması veya satışa arz edilmesi durumunda maddi ve manevi tazminat davası açılabilir ve haksız rekabet suçundan savcılığa suç duyurusunda bulunabilir. 

Ancak, haksız olarak yapılan itirazlara yanıt vermek için Tasarım Tesciline İtiraza Karşı Görüş adlı içeriğimizi inceleyebilirsiniz. 

Sonuç

Yeni bir ürünü piyasaya sürmeden veya tescil başvurusu yapmadan önce kapsamlı bir tasarım tescil sorgulama süreci yürütmek, ürün tescili başvuruların olumlu sonuçlanmasını sağlar. Ayrıca tasarım sorgulama, bir tasarımın ihlaline karşı öncesinde hukuki önlemler alınmasına fayda sağlar.  

TÜRKPATENT ve uluslararası veri tabanlarında sektörel Locarno analizi, görsel benzerlik tespiti, tescil edilebilirlik raporlaması ve olası ihlal riski incelemeleri; Arb. Av. ve Marka Vekili Sena KOPARAN ŞAFAK - Sena Koparan Hukuk Bürosu tarafından titizlikle yürütülmektedir. Tasarımlarınızı hukuki güvence altına almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.