Ürün Tescili Nasıl Yapılır?

Ürün tescili, bir ürünün veya parçasının özgün dış görünüşünün dış görünümünün, ambalajının, deseninin veya biçimsel koruma altına alınmasıdır. Özel tasarlanan ürünler, TÜRKPATENT nezdinde Tasarım Tescili yoluyla hukuki koruma altına alınmaktadır. 

Ticari hayatta işletmeleri öne çıkaran husus, büyük emek ve AR-GE harcamalarıyla ortaya çıkarılan ürünleridir. Bu ürünleri koruma altına almanın yolu ise tescil edilmesidir. 

Ürün tescili olarak da adlandırılan tasarım tescili, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) kapsamında sınai mülkiyetin resmileştirilmesidir. Bu içerikte; ürün tescili nasıl yapılır, tescil başvuru aşamaları, hak sahiplerine sağlanan haklar konusunda bilgi verilecektir. 

Ürün Tescili ve Tasarım Koruma: Hukuki Özet

• Ürün Tescili Nedir? : Hukuken bir ürünün dış görünüşü, ambalajı veya deseni Tasarım Tescili yoluyla koruma altına alınmasıdır.  

• Tasarım Patenti Terimi: Türk mevzuatında "Tasarım Patenti" adında resmi bir belge türü bulunmamaktadır. Bu ifade, Amerikan Hukukundaki "Design Patent" kavramının dilimize yerleşmiş halidir; Türk Hukukundaki karşılığı Tasarım Tescilidir.

• Koruma Süresi: Tescilli tasarımlar başvuru tarihinden itibaren 5 yıl süreyle korunur. Bu süre 5'er yıllık dönemler halinde yenilenerek toplam 25 yıla kadar uzatılabilir (SMK m. 69).

• Başvuru ve İtiraz Süreci: Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde yapılan başvurular şekli incelemenin ardından Resmi Tasarım Bülteni'nde yayımlanır. Yayın süresi 3 aydır; bu süre içinde üçüncü kişilerin itiraz hakkı mevcuttur (SMK m. 67).

Ürün Tescili Nedir? (Tasarım, Marka ve Patent Ayrımı)

Uygulamada marka patenti, ürün tescili ve tasarım gibi birçok kavram kullanılmaktadır. Ancak, marka, patent ve tasarımlar her biri farklı hakları koruma altına almaktadır. Ürün tescili yaptırmak istenirken koruma altına alınmak istenen hukuki hakkın iyi tespit edilmesi gerekir:

• Tasarım Tescili (Görsel Koruma): Ürünün biçimi, rengi, dokusu, çizgileri, ambalajı veya genel dış görünümünü korur (SMK m. 55). 

• Marka Tescili (Kimlik Koruması): Mal veya hizmet sunumu yapılırken kullanılan logo, isim veya sembolleri koruma altına alır. 

• Patent / Faydalı Model (Teknik Koruma): Üründeki teknik bir sorunu çözen mekanizmayı, işlevi ve buluşu korur.

Bu hakları bir örnekle açıklamak gerekirse: Bir mobilya sektöründeki işletmenin “X” unvanı marka tesciliyle korunur. Bu işletmenin özel tasarladığı koltuklar ise tasarım tescili, yani ürün tesciliyle koruma altına alınır. Ancak, vücut ısısı koruyan bir yatak tasarlanması ise Patent/Faydalı Model ile korunmaktadır.

Ürünler “Tasarım” Olarak Nasıl Koruma Altına Alınır?

SMK m.56 uyarınca bir ürün üzerindeki görsel değişikliklerin tasarım olarak değerlendirilebilmesi için iki şartın bir arada sağlanması gerekir: 

• Yenilik Kriteri: Ürün tescili yapılmak istenilen ürünün, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuoyuna sunulmamış olması gerekir. Küçük ayrıntı değişiklikleri tasarım olarak kabul edilmemektedir. 

• Ayırt Edici Nitelik Kriteri: Bir tasarımın "bilgilenmiş kullanıcı" üzerinde bıraktığı genel izlenim ile piyasadaki diğer tasarımların bıraktığından farklı olmasıdır. Kısacası ürünün özgün olmasını ifade eder. 

Hangi Ürünler Tescil Edilebilir?

Üzerinde görsel değişiklik yapılabilen her türlü fiziki ve dijital ürünlerin tescili yapılabilmesi mümkündür:

• Mobilya ve aydınlatma ürünleri,

• Web site tasarımları,

• Aksesuar ürünleri

• Tekstil, giyim ve ayakkabı modelleri

• Ambalaj, şişe, kutu ve etiket tasarımları

• Elektronik cihaz kasaları ve ev aletleri

• Birden fazla nesnenin bir arada algılandığı vitrin, stand ve konsept sunumları 

Çoklu Tasarım Başvurusu Nedir ve Şartları Nelerdir?

Çoklu tasarım başvuru, bir başvuruda tek bir başvuruda 100 adete kadar ürünleri aynı anda tescil ettirme imkânı tanıyan yöntemdir. Çoklu başvuru hem maliyet hem de zaman tasarrufu sağlamaktadır. SMK m.61 uyarınca bu şekilde ürün tescili yaptırmak için şu şartların sağlanması gerekir:

• Aynı Sınıf Şartı: Başvuruların aynı Locarno Sınıfında yer alması gerekir. 

• Aynı Hak Sahibi Şartı: Başvurunun aynı hak sahibi tarafından yapılmalıdır. 

2026 Yılı Tasarım Tescil Ücretleri

2026 yılı itibariyle TÜRKPATENT’in ürünler  tasarım tescil başvuru harçları şu şekildedir: 

• Tasarım Başvuru Ücreti: 2.070,00 TL

• Çoklu Başvuruda Lave Tasarım Başvuru Ücretleri :

2. tasarım: 1.674,90 TL

3, 4 ve 5. her bir tasarım: 318,70 TL

6 ve üzeri her bir tasarım: 760,00 TL

• Yayım Ücreti: Her bir 8x8 cm görsel/fotoğraf alanı için 280,00 TL

• Yayım Erteleme Talebi Ücreti: Tasarım başına 280,00 TL

• Tescil Belgesi / Sicil Sureti Düzenleme Ücreti: 2.090,00 TL

Güncel harç tarifesini doğrudan TÜRKPATENT Tasarım İşlem Ücretleri adresinden doğrulayabilirsiniz. Fotoğraf sayınıza ve çoklu başvuru durumunuza göre net maliyet hesabı için vekillerimizle iletişime geçebilirsiniz.

Tasarım Tescil Başvurusu İçin Gerekli Evraklar Nelerdir?

- Başvuru Sahibi Bilgileri: Gerçek kişiler için T.C. Kimlik Numarası, ad-soyad ve ikamet adresi; tüzel kişiler (şirketler) için Şirket Unvanı, Vergi Dairesi, Vergi Numarası ve merkez adresi.

• Tasarımcı Beyanı ve Bilgileri: Tasarımı fiilen ortaya çıkaran tasarımcının/tasarımcıların kimlik ve iletişim bilgileri.

• Tasarım Görselleri (Görsel Anlatım): Ürünün dış görünüşünü, ayırt edici detaylarını ve formunu her açıdan (ön, yan, üst, alt, perspektif) net bir şekilde gösteren yüksek çözünürlüklü fotoğraflar veya teknik çizimler.

• Vekâletname: Başvurunun Arb. Av. & Marka Vekili Sena KOPARAN ŞAFAK (Vekil Sicil No: 2898) aracılığıyla yapılması halinde vekillik yetki belgesi (Noter tasdiki zorunluluğu bulunmamaktadır).

• Rüçhan Belgesi: Yurt dışı başvurulardan doğan rüçhan hakkı talep ediliyorsa ilgili resmi belge ve Türkçe çevirisi.

Tasarım Tescili Başvuru Süreci Nasıl İlerler?

Tasarım tescilinde doğru görsel boyutlarının ve Locarno sınıfının belirlenmesi büyük önem taşır. Hatalı bir başvurunun reddedilme ihtimali yüksektir. 

Av. Sena Koparan Hukuk Bürosu’nun kurucusu Marka Vekili Sena KOPARAN ŞAFAK (Vekil Sicil No: 2898), sınai mülkiyet ve marka hukukundaki tecrübesinin yanı sıra Türk Patent ve Marka Kurumu siciline kayıtlı yetkili marka vekilidir. 

Vekillik durumumuzu TÜRKPATENT Vekil Araştırma  ekranı üzerinden sicil numaramızla dilediğiniz zaman sorgulayabilirsiniz.

Hak kayıplarını önlemek, başvuruyu doğru kapsamda yapmak ve taklit ürün satışlarını henüz başlamadan engellemek adına Sena Koparan Hukuk Bürosu ve marka vekillerimiz tarafından yürütülen ürün (tasarım) tescil süreci 4 temel aşamadan oluşmaktadır: 

1. Aşama: Tasarım Sorgulama ve Sınıf Tespiti

Ürün tescilinde ilk olarak TÜRKPATENT veritabanında ve uluslararası tasarım sicillerinde benzerlik araştırması yapılmaktadır. Tasarım tesciline uygun bir ürün olması halinde ürünün dahil olduğu Locarno sıfını tespit edilir. 

2. Aşama: Başvuru Dosyasının Hazırlanması

Tasarım tescili ürünün fotoğrafları ve teknik çizimiyle yapılmaktadır. Eğer, ürün tescil edilene kadar paylaşın isteniliyorsa yayım erteleme talebinde bulunulmalıdır. 

Fotoğraf boyutlar 8*8cm, 8*16cm veya 16*16 olmaktadır. Hangi fotoğraf boyutunun ürünü doğru anlattığının tespiti yapılır ve başvuru evrakları hazırlanır. 

3. Aşama: Şekli İnceleme ve 3 Aylık Resmi Bülten Yayını

Ürün tescil başvurusunu ilk olarak TÜRKPATENT resen inceler. Ürünün yeni olup olmadığını ve kamu düzeni ile genel ahlaka aykırı olup olmadığını incelenir. 

TÜRKPATENT tarafından eksiklik görülmemesi halinde ürünler fotoğraflarıyla birlikte yayımlanır. Bu süre zarfında üçüncü kişiler tarafından 3 ay içerisinde tasarım tesciline itiraz edebilirler. 

Tasarım tescili itirazına karşı görüş sunulmasıyla birlikte süreç sonunda tasarımın tescil edilip edilmeyeceğine karar verilir. 

4. Aşama: Tescil Belgesinin Düzenlenmesi

3 aylık bülten yayın süresi içinde herhangi bir itiraz gelmemesi veya yapılan itirazların Kurum tarafından reddedilmesi halinde tescil kararı verilir. TÜRKAPTENT, Tasarım Tescil Belgesi düzenlemektedir. 

Ürün Tescilinin Sağladığı Hukuki Haklar ve Avantajlar

Ürün tescil belgesi, bir tasarım üzerinde mülkiyet hakkını resmileştirir ve hak sahibine şu yetkili sağlar:

• İzinsiz Kullanımı Engelleme Yetkisi: Üçüncü kişilerin tescilli tasarımı izinsiz üretmesi, piyasaya sunması, satması, ithal etmesi veya ticari amaçla depolaması engellenir.

• İhtiyati Tedbir ve Ürün Toplatma Gücü: Mahkemeler nezdinde açılacak davalarda tescil belgesi resmi karine teşkil eder; taklit ürünlerin gümrükte veya depoda toplatılması için hızlı İhtiyati Tedbir kararı alınmasını sağlar.

• Maddi Varlık ve Lisans Geliri: Tescilli tasarım devredilebilir, miras bırakılabilir, rehin verilebilir veya lisans (kiralama) sözleşmeleriyle başka firmalara kullandırılarak finansal gelir elde edilebilir.

• Tescilsiz Tasarıma Göre İspat Kolaylığı: Tescilsiz tasarımlarda ilk kamuya sunum tarihini ve karşı tarafın "bilinçli kopyaladığını" ispatlama yükümlülüğü bulunurken; tescilli tasarımda tescil belgesinin varlığı ihlal davalarını kazanmak için yeterlidir.

Tasarım Ürününün Bir Başkası Tarafından Kopyalanması Halinde Ne Yapılır?

Tescilli bir tasarımın hak sahibinin izni olmaksızın izinsiz üretilmesi, satılması, satış için listelenmesi tasarım hakkının ihlalini oluşturur. 

Bu durumda taklit ürünlerin toplatılması, maddi ve manevi tazminat davası açma ve savcılıklara suç duyurusunda bulunma hakkı mevcuttur. Tasarım Hakkına Tecavüz ve Ürün Kopyalama adlı içeriğimizi ziyaret edebilirsiniz. 

Tasarlanan Ürünün Bir Başkası Tarafından Tescillenmesi Halinde Ne Yapılır?

Bir başkasına ait ürünün tescil edilmesi SMK m.71 uyarınca tasarım gaspıdır. Bu durumda tasarım ürünün gerçek hak sahibi, söz tasarım tescilinin hükümsüz kılınması için dava açma imkanı vardır. 

Tasarlanan Ürün Bir Başkası Tarafından Tescillenirse Ne Yapılabilir?

Gerçekte size ait olan bir ürünün rakibiniz veya üçüncü bir kişi tarafından TÜRKPATENT nezdinde kendi adına tescil ettirilmesi hukuken tasarım gaspıdır. Bu durumda tescilin mülkiyetini kendi üzerinize almak için tasarım gaspı davası açılmaktadır.

Tasarım tescil edilmiş, ancak yenilik vasfı taşımadığı gerekçesiyle tamamen iptal edilmesi için ise tasarım hükümsüzlüğü davası açılması gerekmektedir. 

Sonuç

Ürün tescili, ürünlerinize verdiğiniz emeği ve Ar-Ge yatırımlarınızı koruyan en kritik hukuki adımdır. Başvuru öncesi yenilik araştırması, doğru görsel açıların seçimi ve resmi bülten takibi uzmanlık gerektirir. 

Hatalı başvurular, ürününüzün pazardaki korumasını tamamen işlevsiz kılabilir.

Hak kayıplarını önlemek ve tescil sürecini sorunsuz tamamlamak için tüm adımların yasal prosedürlere uygun yürütülmesi şarttır. Sitemizin Tasarım Hukuku hizmet alanı kapsamında ürün tescil süreçleriniz, TÜRKPATENT nezdinde yetkili Marka Vekili (Sicil No: 2898) Av. Sena KOPARAN ŞAFAK tarafından hassasiyetle takip edilmektedir. 

Tasarımlarınızı şansa bırakmamak ve pazarda tekel hakkı elde etmek için Av.Sena KOPARAN ŞAFAK Hukuk Bürosu iletişime geçebilirsiniz.