Tasarım Tesciline İtiraz Nedir? Nasıl Yapılır?

Tasarım tesciline itiraz, Türkpatent ve Marka Kurumu (TÜRKAPTENT) tarafından onaylanıp, Resmi Tasarım Bülteni’nde yayımlanan tasarım tescil başvurularına, yayım tarihinden itibaren 3 ay içerisinde, başvurunun kanuna aykırı olduğuna yönelik yapılan itirazdır. 

Bir başkasına ait ürünün kopyalanması veya gerçek sahibinden gasp edilmesi veya tescil ettirmek istenilen ürünün haksız rekabet yaratacak olması başlıca itiraz sebepleridir. 

Bu içerikte; tasarım tesciline itiraz sebepleri, itiraz sonrası inceleme süreci ve hukuki sonuçları hakkında detaylı bilgi verilecektir. 

Tasarım Tescili İtirazı Hakkında Hukuki Özet

• Tasarım İtiraz Süresi Ne Kadardır?: Tasarım tescil başvurusunun Resmi Tasarım Bülteni’nde yayımlanmasından sonra 3 aydır. 

• Başvuru Mercii: TÜRKPATENT’in https://epats.turkpatent.gov.tr/ sistemine e-devlet şifresine giriş yapılarak itirazların sunulması gerekir.

• İtiraz Nasıl Yapılır?: T103 Tasarım Tescili İçin Yayıma İtiraz Formu” doldurularak veya yazılı dilekçe yoluyla yapılmaktadır. 

• Kimler İtiraz Edebilir?: Yenilik ve ayırt edicilik yokluğu iddialarında herkes; kötü niyet ve hak sahipliği iddialarında ise gerçek hak sahipleri.

• İtiraz Reddedilirse Sonraki Adım: YİDK kararının tebliğ edilmesinden itibaren 2 ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde iptal davası açılabilir veya tescil sahibine karşı Hükümsüzlük Davası yoluna gidilebilir.

Tasarım Tesciline İtiraz Neden Önemlidir?

Ürün tasarım tescil başvuruları ilk olarak TÜRKPATENT’in Tasarım Daire Başkanlığı tarafından incelemektedir. Tasarım Daire Başkanlığı tasarımın; yeni olup olmadığını ve kamu düzenine aykırı olup olmadığı yönünde sınırlı bir inceleme yapmaktadır. 

Ancak, TÜRKAPTENT’in yayımlamış olduğu Tasarım İnceleme Kılavuzu 2026’da belirtildiği üzere aynılık incelemesi yapılmaz. Yani bir başkasının ürünün aynı veya benzer olup olmadığını incelemekte ve tasarım tesciline itiraz edilmesi halinde incelemeye almaktadır.

Bununla birlikte tasarımın tesciline engel olacak; zorunlu teknik foksiyon, bir başkasının ürününü tescilleme gibi tasarımın tesciline engel sebeplerin hak sahibinin itiraz etmesi gerekir. 

Tasarım tesciline itiraz da bu sebepler ileri sürülmedikçe TÜRKPATENT tarafından değerlendirme yapılmamaktadır. 

Ürün tasarım tescili süreninin nasıl ilerlediği hakkında detaylı bilgi almak için Ürün Tescili Nasıl Yapılır? adlı makalemizi inceleyebilirsiniz. 

Tasarım Tesciline İtiraz Süresi Kaç Aydır?

Tasarım tescil başvuruları, TÜRKPATENT tarafından ayda iki kez yayımlanan Resmi Tasarımlar Bülteni’nde ilan edilir.  SMK m. 67/1 hükmü uyarınca tasarım tesciline itiraz süresi, tasarımın bültende yayımlandığı tarihten itibaren 3 aydır. 

Tasarım Tesciline İtiraz Gerekçeleri Nelerdir?

Tasarım tesciline itiraz yapılmasın önce tasarım tescil sorgulama yoluyla rakip analizi yapılmalıdır. Yapılacak itiraz gerekçeleri belirlenip ve ona göre delillerin sunulması gerekir. SMK kapsamında itirazın şu gerekçelerden birine dayandırılması gerekir:

• Tasarım Niteliği Taşımama ve Koruma Dışı Unsurlar (SMK m. 55): Başvuruya konu görselin kanuni anlamda bir "tasarım" tanımına uymaması; örneğin bilgisayar programları gibi insan duyularıyla algılanabilir estetik ve görsel nesnellik taşımayan unsurlar içermesi durumudur.

• Yenilik Vasıf Yokluğu (SMK m. 56/1): İtiraza konu görselin, ilan tarihinden veya varsa rüçhan hakkından önce piyasaya sürülmüş veya kamuya açıklanmış başka bir tasarımla aynı veya sadece önemsiz detaylarda ayrışan bir benzeri olması halidir. (Tasarımcının bizzat yaptığı 12 aylık hoşgörü süresi kapsamındaki açıklamalar bu kapsam dışındadır.)

• Ayırt Edici Nitelik Eksikliği (SMK m. 56/5): Başvurusu yapılan ürünün, sektördeki "bilgilenmiş kullanıcı" üzerinde bıraktığı genel estetik izlenim ile daha önceden kamuya sunulmuş tasarımların bıraktığı izlenim arasında belirgin bir fark bulunmamasıdır. Sektörde yaygın kullanılan standart ve anonim formlar bu gerekçeyle engellenebilir.

• Kamu Düzeni veya Genel Ahlaka İtiraz (SMK m. 58/4-a): İlana çıkan tasarımın toplumun genel moral yapısına, dini veya milli simgelerine ya da kamu düzenine aykırı öğeler içermesi halidir.

• Teknik Fonksiyonel Zorunluluk ve Mekanik Bağlantılar (SMK m. 58/4-b, c): Ürünün dış biçiminin estetik bir tercih sonucu değil, sırf teknik bir işlevin yerine getirilmesi veya başka bir ürüne monte edilebilmesi için zorunlu olan şekil ve boyutlardan oluşması durumudur.

• Gerçek Hak Sahipliği ve Tasarım Gaspı (SMK m. 71): Tescil başvurusunun, tasarımı fiilen ortaya koyan gerçek hak sahibi veya onun yasal halefleri yerine, yetkisiz üçüncü kişilerce yapıldığının tespit edilmesidir.

• Kötü Niyetli Tescil Girişimi: Başvuru sahibinin ticareti engellemek, rakiplerine baskı kurmak veya tasarımı daha önceden başkasının kullandığını bildiği halde haksız avantaj sağlamak amacıyla itiraza konu başvuruyu yapması durumudur.

• Önceki Fikri Mülkiyet Haklarına Tecavüz (SMK m. 64/6-c): Tasarım içeriğinin, başkasına ait tescilli marka, telif eseri, patent, faydalı model, ticaret unvanı veya kişi görsellerini izinsiz ve yetkisiz biçimde barındırması halidir.

Tasarım başvurularının ayırt edici niteliğe sahip olup olmadığı Kurum tarafından resen incelenmemektedir.

Tasarım İtiraz Ücreti 2026

2026 yılı için tasarım tescili yayıma itiraz ücreti, tasarım başına 320,00 TL olarak belirlenmiştir. 

Çoklu tasarım başvurularında birden fazla tasarıma itiraz edilmesi halinde, tasarım başına 320,00 TL hesaplanmaktadır. TÜRKPATENT’in belirlemiş olduğu ücretleri buraya tıklayarak kontrol edebilirsiniz. 

Tasarım Tesciline İtiraz Nasıl Yapılır?

Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik (SMK Yönetmeliği) m.64 uyarınca bir geçerli bir tasarım tescili itiraz için şu şartların sağlanması gerekir: 

• İtiraz Formunun Doldurulması (Yönetmelik m. 64/2-4): Tasarım itirazın gerekçelerini içeriği başvuru formuyla TÜRKPATENT’e yapılmaktadır. 

• İtiraz Ücretinin Ödenmesi (Yönetmelik m. 64/4-b): Tescil kararına itiraz harcının ödendiğine dair bilginin yasal süre içinde Kuruma sunulması zorunludur.

• 3 Aylık Yasal Sürede Tamamlama Şartı (Yönetmelik m. 64/8): 3 aylık itiraz süresi içerisinde; itirazın gerekçeleri belirtilmeli ve ve harç ödemesi yapılmalıdır. Süresi içinde ücreti ödenmeyen veya gerekçesi sunulmayan itirazlar yapılmamış sayılır.

İtiraz Dilekçesi Nasıl Hazırlanmalıdır?

 TÜRKAPTENT tasarım tesciline itiraz edilmek için “T103” formu yayınlamıştır, ancak formda bilgileri içerecek bir şekilde yazılı olarak yapılması mümkündür. Tasarım itiraz dilekçesine asgari şu hususlara yer verilmelidir:

• Tasarım Başvuru Bilgileri: İtiraz edilen ürün tasarım tescilinin başvuru sahibi, başvuru numarası, tescil numarası, Resmi Tasarım Bülten ilan ve numara bilgisi,

• Başvuru Sahibi Bilgileri: İtiraz eden gerçek kişi veya tüzel kişinin bilgileri

• İtiraz Gerekçeleri: SMK m.67/2 maddede belirtilen hangi gerekçeyle itirazın yapıldığı açıkça belirtilmelidir. Önceki hak sahipliği veya tasarımın yeni veya ayırt edici olmaması gibi birden fazla sebebe dayanılması mümkündür. 

• Deliller: İtiraz sebebini ispatlamaya elverişli olan delillerin sunulması gerekir. 

• Tasarımın İşaretlenmesi: Dilekçe ekinde sunulan belgelerde, itiraza konu edilen tasarım net bir şekilde çerçeve içine alınarak veya vurgulanarak işaretlenmelidir.

• Belge ve Fotokopi Sunum Usulleri: SMK Yönetmeliği m.64/6-7 hükümleri uyarınca; katalog ve dergilerin tamamı yerine sadece kapak, tarih ve ilgili tasarım sayfasının renkli fotokopisi delil olarak sunulmalıdır. Yabancı dilde olan belgelerin de yeminli tercüman onaylı Türkçe tercümeleri dilekçeye eklenmelidir 

Tasarım İtirazında Hangi Deliller Kullanılabilir?

Tasarım tesciline itirazda itiraz gerekçelerini ispata elverişli delillerin sunulması gerekir. 

Örneğin; ürünün yeni olmadığı iddia ediliyorsa, başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde ürünün üretildiğini ispatlayacak belgeler sunulmalıdır. Tasarımın gaspına dayanılıyorsa, ürünün daha öncesinde üretildiği ortaya konulmalıdır. 

İtiraz gerekçelerine bağlı olarak kullanılabilecek başlıca deliller şunlardır:

• Ürün Katalogları, Broşürler ve Dergiler: Tasarımın piyasada veya basılı yayınlarda daha önceden var olduğunu gösteren en yaygın belgedir.

• Ticari Faturalar ve Sevk İrsaliyeleri: Tasarıma konu ürünün başvuru tarihinden önce imal edildiğini veya satıldığını kanıtlayan; ürün kodu, görseli veya açık tanımlamasını içeren tarihli resmi faturalardır.

• Noter Onaylı İnternet ve Sosyal Medya Tespitleri: Başvuru tarihinden önce Instagram, Facebook, e-ticaret siteleri veya firmanın resmi web sitesinde yapılan paylaşımların onaylı kayıtlarıdır.

• Fuar ve Sergi Katılım Belgeleri: Ürünün sergilendiği ulusal veya uluslararası fuarlara ait resmi katılım katalogları, stant fotoğrafları ve giriş kayıtlarıdır.

• Gümrük Beyannameleri ve İthalat/İhracat Evrakları: Ürünün uluslararası ticarete konu olduğunu kanıtlayan gümrük onaylı ve tarihli belgelerdir.

Tasarım Başvurusuna İtiraz Edilirse Ne Yapılır?

Tasarım tescil başvurusuna itiraz edilmesi halinde, itiraz gerekçeleri başvuru sahibine tebliğ edilir. Başvuru sahibinin 1 aylık hak düşürücü sürede itirazlara karşı görüşlerini sunması gerekir. 

İtiraza karşı savunma sunulmadığı takdirde mevcut beyan ve deliller kapsamında itiraz değerlendirilmektedir.

Tasarım tescil başvurunuza gelen itirazlara karşı 1 aylık süre içinde nasıl savunma yapılabileceği hakkında Tasarım Tesciline İtiraza Karşı Görüş başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Tasarım Tescili İtirazı Reddedilirse YİDK Kararının İptali Davası

Tasarım tescili itirazlar, marka tesciline yönelik yapılan itirazlardan farklı olarak, doğrudan Yeniden İnceleme ve Değerleme Kurulu(YİDK) tarafından incelemektedir. 

YİDK kararı, TÜRKPATENT nezdinde nihai karar mercidir. Tasarım itiraz reddedildikten sonra tekrar bir itiraz merci yoktur. 

Tasarım tescil itirazı YİDK tarafından reddedilmesi halinde itiraz sahibi, söz konusu kararın iptali için, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 ay içerisinde dava açması mümkündür. 

Dava Ankara Fikri Sınai Haklar Mahkemesinde açılması zorunlu olup, başvuru sahibi ile TÜRKPATENT davalı taraf olarak gösterilmektedir. 

Tasarım İtiraz Süresi Kaçırılması Halinde Başvurulacak Hukuki Yollar

Tasarım tesciline 3 aylık itiraz süresi kaçırılması halinde hak sahibinin başvurabileceği hukuki yollar şunlardır: 

• Tasarım Hükümsüzlüğü Davası Açmak: Bir ürün tescilin tescil edilmesi için kanuni şartları sağlamamış olmasına rağmen tescil edilmesi halinde, tasarım hükümsüzlüğü davasıyla sicilden silinmesi talep edilir. 

• Tasarım Gaspı Davası Açmak: Tasarım tescil eden kişi, bir başkasına ait tasarımı tescil ettirmiş ise, gerçek hak sahibi ürün tescilin kendisine devri için dava açma hakkı vardır. 

• Tasarım Hakkına Tecavüz: Başvuruyu yapan kişi kötü niyetli ve kopya bir ürünü tescil ettirmiş olması halinde, ayrıca kişi hakkında maddi ve manevi tazminat davası açılması mümkündür.

İdari itiraz süresi kaçırıldıktan sonra mahkemede izlenecek yargı yolu, dava dilekçesi örneği ve zamanaşımı süreleri için Tasarım Hükümsüzlüğü Davası makalemizi inceleyebilirsiniz. Ayrıca hakkınız olan tescilin devri için Tasarım Gaspı Davası ve taklit ürünlerle mücadele detayları için Tasarım Hakkına Tecavüz ve Ürün Kopyalama içeriklerimize göz atabilirsiniz.

Tasarım Dilekçesine İtiraz Dilekçesi Örneği

Paylaşılan tasarım itiraz dilekçesi örneği sadece bilgilendirme amaçlı olarak yazılmıştır. Her başvuruya yapılacak itiraz dilekçesinin özel olarak hazırlanması gerekir. 

Paylaşılan dilekçe örneğinin doğrudan veya dolaylı olarak kullanılması halinde hukuk büromuzun bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Sonuç

Tasarım tesciline itiraz, TÜRKPATENT'in yalnızca yenilik ve kamu düzenine aykırılık gibi konularda sınırlı inceleme yaptığı başvuru süreçlerinde, asıl hak sahiplerinin devreye girmesi gereken kritik bir yasal adımdır. 

Ürününüzün kopyalanması veya ticarette haksız rekabet yaratılması durumunda, kurumun bunu kendiliğinden reddetmesini beklemek yerine bizzat müdahale etmeniz gerekir. 

Bu haksızlığı durdurabilmek için başvurunun Resmi Tasarım Bülteni’nde yayımlanmasından itibaren başlayan 3 aylık hak düşürücü süre içerisinde resmi itirazınızı mutlaka gerçekleştirmelisiniz.

Ürün tescil başvurusuna itiraz süresinin kaçırılması halinde bu sefer hak sahibinin tasarımın hükümsüzlüğü veya gaspı davası açma hakkı bulunmaktadır. Tasarım Hukuku alanında TÜRKPATENT’e kayıtlı marka vekili avukatlardan hizmet almak için Av. Sena Koparan Şafak Hukuk Bürosu iletişime geçebilirsiniz