Sosyal Medya Üzerinden Marka İhlali ve Hukuki Süreçler

Sosyal medya üzerinden marka ihlali günümüzde en sık rastlanılan hallerden biridir. Instagram, TikTok, Facebook veya X (Twitter) üzerinden marka adı veya markaya konu ürün ve hizmetler izinsiz olarak kullanılmaktadır. 

Bir tescilli markanın instagram hesap ismi olarak kullanılması veya Tiktok gibi platformlarda markalı ürünlerin satışa sunulması bir marka hakkının ihlalidir. 

İnstagram gibi sosyal medya mecralarında marka ihlalinin tespiti halinde, ilgili platforma marka ihlali bildirimi yapılarak hızlıca aksiyon alma imkânı tanımaktadır. Ancak, bu süreç tek başına yeterli olmamaktadır.  

Marka ihlali için hukuki yollara da başvurulması gerekir.  Sosyal medyada markanız tecavüze uğradığında izlenmesi gereken genel hukuki süreçler için Marka Hakkının İhlalinde Ne Yapılır? rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Marka avukatı Av. Sena KOPARAN ŞAFAK, marka hukukunda uzman ve TÜRKPATENT’e kayıtlı bir marka vekili (Vekil Sicil No: 2898)’dir. Bu içerikte; uygulamada sosyal medya (Instagram, TikTok, X vb.) üzerinden gerçekleşen marka ihlallerine karşı hukuki yollar hakkında bilgi verilecektir.  

Sosyal Medyada En Sık Karşılaşılan Marka İhlalleri Nelerdir?

Günümüzde sosyal medya mecralarında marka ihlali genellikle şu şekilde karşımıza çıkar:

• Sahte (Taklit) Hesaplar: Marka adını veya logosunu içerecek şekilde hesaplar açılması bir marka ihlalidir. Marka değeri artmış bir firmanın Instagram adresi gibi izlenim verilmeye çalışılmakta ve haksız bir faydalanma söz konusudur. Ayrıca, taklit marka oluşturarak markaların karıştırılmasına da sebebiyet verilmektedir. 

• Taklit (Sahte) Ürün Satışı: Taklit ürünlerin satışı; Instagram Butikleri, Facebook Marketplace veya TikTok Shop gibi alanlarda yaygınlaşmıştır.  Hesap ismi farklı olsa dahi markalı ürünler taklit edilmesi muhtemeldir. 

• Influencer İhlalleri: Markanızla ticari bir iş birliği varmış gibi aldatıcı izlenim yaratan ve haksız çağrışım yapan izinsiz paylaşımlar da marka ihlalidir. Nitekim, bir tescilli markanın izinsiz olarak her türlü ticari kullanımı yasaklanmıştır. 

Instagram Marka İhlali ve Taklit Hesap Kapatma Süreci

Instagram; gerek sahte butikler üzerinden taklit ürün satışı gerekse tescilli marka adıyla açılan sahte (impersonation) hesaplar nedeniyle ihlallerin en yoğun yaşandığı platformdur. Instagram üzerinde gerçekleşen tecavüz fiillerine karşı iki kademeli bir yol izlenir:

• Meta Fikri Mülkiyet Formu (IP Report Tool): Tescilli marka hakkı sahibi veya yetkili marka vekili tarafından Meta'nın resmi bildirim portalı üzerinden başvuru yapılır. Başvuruya TÜRKPATENT tescil belgesi, ihlal eden hesabın kullanıcı adı ve URL adresi eklenir. Yapılan inceleme sonucunda ihlal tespit edilirse ilgili içerik veya profil 3 ila 7 iş günü içinde kapatılır.

• Mahkeme Kanalıyla Instagram Hesabına Erişim Engeli: Meta bildirimlerinden sonuç alınamaması veya ihlali gerçekleştiren tarafın sürekli yeni profiller açması halinde Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine başvurulur. Mahkemeden alınacak Marka İhlalinde İhtiyati Tedbir kararı ile ilgili Instagram hesabına Türkiye'den erişim engellenir.

Sosyal Medyada Marka İhlalini Önleme Yöntemi: Uyar-Kaldır Sistemi

İnstagram, Facebook, X veya Tiktok gibi sosyal medya platformları, tescilli bir marka ihlal edildiğinde şikayet prosedürü oluşturmuştur. Tescilli markanızı taklit eden profillere karşı en hızlı çözüm yolu bu şikayet yollarına başvurulmasıdır. 

Başlıca bazı sosyal medya platformların marka ihlali şikayet imkanları şu şekildedir:

• Facebook ve Instagram (Meta) Politikaları: Instagram ve Facebook (Meta), artık bir pazaryeri olarak kullanılmaktadır. Bu platformda marka ihlalleri için için IP Report Tool (Fikri Mülkiyet Raporlama Aracı) adı verilen bir şikayet platformu mevcuttur. Facebook Fikri Mülkiyet Formu üzerinden tescilli markanın ihlali sekmesi seçilerek şikayette bulunmak mümkündür.   Meta, eksiksiz yapılan başvuruları genellikle 3 ila 7 iş günü içinde değerlendirir. İhlal tespit edilirse içerik kaldırılır, ihlal tekrarlanıyorsa sahte hesap kalıcı olarak kapatılır.

• X Marka Taklidi Şikayeti: X İhlal Bildirim Portalı üzerinden, marka ihlali gerçekleştiren kişiler şikayet etmek mümkündür. Platform kurallarını ihlal eden, marka taklidi yapan veya izinsiz 

• Yandex Arama Motoru ve Servisleri: Yandex Sorun Giderme ve Destek Hattı kanalından, Yandex Arama Motoru üzerinden bir başkası adıyla işletme kaydı açılması veya reklam verilmesi halinde, şikayet edilmesi mümkündür. 

Sosyal Medyada Marka İhlalinde İzlenecek Adımlar

Herhangi bir sosyal medya platformunda marka ihlali tespit edilmesi halinde, sırasıyla şu adımlar izlenmelidir: 

• Delil Toplama: İhlal edilen içerikleri ekran görüntüleriyle belgeleyin; çünkü bu gönderiler dijital ortamda çok hızlı bir şekilde silinebilir veya değiştirilebilir. Şikayet oluştururken hesapların açık URL’nin iletilmesi gerekir. Marka ihlalini nasıl ispatlayacağınız hakkında Marka İhlali Nasıl İspat Edilir? adlı içeriğimizi ziyaret edebilirsiniz. 

• Marka Hakkını İspatlama: Markanızın tescilli olduğunu ya da tescil başvurusunda bulunduğunuza yönelik delillerin sunulması gerekir. 

• Platform Şikayeti: Facebook, Instagram, TikTok ve X (Twitter) gibi platformların Fikri Mülkiyet İhlal Bildirim Formlarını (Intellectual Property Claim Forms) kullanarak doğrudan kurumsal içerik kaldırılmasını talep edebilirsiniz.

• Hukuki Süreç: İnstagram gibi sosyal medyalarda markanızı ihlal eden kişi, farklı alanlarda da markanızı ihlal etmesi halinde hukuki süreç başlatabilir veya öncesinde ihtarname gönderebilirsiniz. 

Sosyal medya mecralarında bu tür tecavüz fiilleriyle karşı karşıya kalındığında gene bir yol haritası hakkında bilgi almak için Marka Hakkının İhlalinde Ne Yapılır? adlı içeriğimizi ziyaret edebilirsiniz. 

Sosyal Medya Üzerinden Marka İhlaline Karşı Yasal Yollar 

Sosyal medyada marka ihlaline karşı ilgili platforma şikayet edilerek hızlı çözüm alınması mümkündür. Ancak, bu her zaman kesin bir sonuç sağlamaktadır. 

Marka hakkına tecavüz eden kişinin farklı bir hesap üzerinden hareket etmesi veya sosyal medya dışında da marka ihlali gerçekleştirmesi mümkündür. Bu durumda marka ihlaline karşı yasal yollara başvurulması gerekir:

• Sosyal Medya Hesaplarına Erişim Engeli: Dijital platformlarda marka ihlalini durdurmanın en hızlı yolu erişim engeli getirilmesidir. Marka ihlalinde ihtiyati tedbir ile instagram dahil tüm sosyal medya hesaplarına ve internet sitelerine erişim engeli getirilmektedir.

• Maddi ve Manevi Tazminat Davası: Sosyal medya üzerinden markanın ihlal edilmesi maddi ve manevi tazminat doğurur. Yoksun kalınan kazanç ve itibar tazminatı talep etme hakkı doğar. Konu hakkında detaylı bilgiyi Marka İhlalinde Tazminat Davası ve Hesaplama Yöntemleri 2026 adlı içeriğimizden öğrenebilirsiniz. 

• Savcılık Suç Duyurusu (Taklit Marka Suçu): Instagram, Dolap, Gardrops veya benzeri uygulamalar üzerinden sahte/taklit ürün satışı yapılması SMK m. 30 uyarınca hapis cezasını gerektiren bir suçtur. Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunularak taklit ürünlere el konulması ve failler hakkında Taklit Marka Suçu kapsamında ceza davası açılması sağlanır.

• Marka Hükümsüzlüğü Davası: Sosyal medyada markanızı taklit eden şahısların veya işletmelerin, bu ibareyi TÜRKPATENT nezdinde kendi adlarına tescil ettirmeleri veya tescil başvurusunda bulunmaları halinde Marka Hükümsüzlüğü Davası açılarak kötü niyetli tescilin sicilden terkini talep edilir.

Sonuç

Sosyal medya platformlarında markaların izinsiz kullanımı, taklit hesap açılması veya sahte ürün satışı vakalarında hak kaybına uğramamak için idari ve hukuki süreçlerin eş zamanlı yürütülmesi gerekir.

Dijital mecralardaki marka tecavüzleri genellikle sadece sosyal medya hesaplarıyla sınırlı kalmayıp e-ticaret pazaryerlerine de yansımaktadır. Mağazanıza ait isim ve logosunun pazaryerlerinde izinsiz kullanılması veya haksız Buybox teklifleriyle karşılaşılması durumunda Trendyol Marka İhlali yazımızdaki yasal yollara başvurabilirsiniz.

Sosyal medyadaki ihlallerin tespiti, platform şikayetlerinin hazırlanması, erişim engelleme kararlarının alınması ve tazminat davalarının takibi için alanında uzman bir Marka Avukatı ile çalışılması tavsiye edilir. 

TÜRKPATENT siciline kayıtlı yetkili marka vekili Arb. Av. Sena KOPARAN ŞAFAK liderliğindeki hukuk büromuzla iletişime geçerek markanız için profesyonel koruma sağlayabilirsiniz.